Naar een geherwaardeerd brandweermuseum!


ETWIE, Erfgoedcel Denderland, Brandweermuseum Aalst, Stad Aalst en Musea & Erfgoed Mechelen stappen samen in het pilootproject ‘Naar een waardering van het brandweererfgoed in Vlaanderen. Casus: Aalst en Mechelen’.

Dit project wil een bijdrage leveren aan de waardering van het brandweererfgoed in Vlaanderen. Zeer concreet gaat het om de collecties die zijn uitgebouwd door het Brandweermuseum in Aalst en het Brandweermuseum in Mechelen. In totaal gaat het om 2000 objecten in Mechelen en meer dan 1000 geïnventariseerde objecten in Aalst, waar vooral de omvangrijke collectie voertuigen (180) in het oog springt. Het Brandweermuseum in Aalst beschikt daarnaast ook over een zeer ruime niet-geïnventariseerde collectie kledij, tijdschriften en documentatie. De erfgoedgemeenschappen in Aalst en Mechelen hebben een zeer belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van de collecties en worden nauw betrokken bij de waardering ervan.

De omvorming van het huidige museum naar een nieuw, attractief en publieksgericht museum (2018-2019) vormt de directe aanleiding om de collectie in Aalst te waarderen. De situatie in Mechelen is eveneens urgent, aangezien in de nieuwe brandweerkazerne geen plaats is voorzien om de collectie een plekje te geven.

 


Het Brandweermuseum van de vzw Private Fire Brigade werd opgericht in 1993. De collectie is tot stand gekomen door de jarenlange verzamelwoede van een actieve groep vrijwilligers die de vzw verenigt. Het oorspronkelijke doel van de PFB was het conserveren/restaureren van hulpverleningsvoertuigen, maar intussen werd ook een beperkte museumwerking uitgebouwd rond de verzamelde collectie. De vrijwilligers beschikken over een enorme kennis van het materiaal en hebben doorheen de jaren de collectie zo goed mogelijk beheerd en ontsloten. Daarnaast beschikt de vzw over een groot netwerk in Vlaanderen en daarbuiten. Er komen geregeld collega’s uit heel België (of zelfs het buitenland) op bezoek.

De PFB beheert één van de rijkste en meest gediversifieerde collecties rond brandweer en dringende geneeskundige hulpverlening van België en de grootste collectie voertuigen in Europa. Kern van de collectie van de PFB is een verzameling dienstverleningsvoertuigen gelinkt aan brand, brandweer en dringende geneeskundige hulpverlening: pompwagens, ladderwagens, ziekenwagens, jeeps… van allerlei merken en types, voornamelijk uit de 20ste eeuw. De PFB heeft 180 wagens, waarvan ze er een tachtigtal kan tentoonstellen. Van alle wagens in depot is ongeveer 85 procent museumwaardig. Tot de blikvangers in de collectie behoren twee 19de-eeuwse stoompompen. Daarnaast heeft de vereniging ook een collectie kledij, helmen, pompen, koppelingen, schuimarmaturen, zuurstofflessen, beademingstoestellen, brandblussers, emmers, communicatiemateriaal…

De PFB beschikt over een inventaris van de collectie, die zal dienen als startpunt voor het waarderingstraject. Het grootste deel van de collectie staat uitgestald in het museum. De bewaring van de stukken is over het algemeen goed en de wagens worden zoveel mogelijk rijklaar gehouden. De PFB bewaart ook een uitgebreide documentaire collectie rond de geschiedenis van het brandweerwezen, krantenknipsels met betrekking tot brandweer en branden. Daarnaast is er een rijke collectie foto’s rond deze onderwerpen.

De collectie wordt nu getoond in een grote loods op het industrieterrein van Erembodegem. Ze wordt beperkt opengesteld voor het publiek (voornamelijk groepsbezoeken). Zo ontvangt de PFB geregeld scholen (vnl. lager, secundair en bijzonder onderwijs). De collectie is elke tweede en vierde zondagnamiddag van de maand vrij toegankelijk in de periode van 1 april tot 31 oktober, maar kan ook altijd op afspraak opengesteld worden. Verschillende brandweerwagens en ziekenwagens hebben al gefigureerd op diverse filmsets. De collectie (bruiklenen en in eigendom) wordt uitgebreid met stukken die spontaan worden aangeboden, veelal door brandweerkorpsen, of bv. door het stedelijk museum Aalst.

Meer info: http://www.brandweermuseum.be